Jeśli trudno Ci odmawiać, stawiać granice albo wyrażać swoje zdanie, mimo że czujesz taką potrzebę, możesz zastanawiać się, z czego właściwie wynika ta trudność. Nie ma jednego uniwersalnego powodu, dla którego trudno nam stawiać granice. Poniżej znajdziesz przegląd przykładowych czynników, które mogą blokować naszą asertywność i sprawiać, że trudno jest nam wyrazić swoje zdanie czy odmówić komuś.
Jeśli czujesz, że potrzebujesz pracy nad asertywnością, wyrażaniem własnego zdania czy stawianiem granic w relacjach interpersonalnych, zachęcamy do konsultacji z psychologiem, który pomoże określić dalszą ścieżkę działania. Dobrym rozwiązaniem mogą być również warsztaty asertywności, prowadzone stacjonarnie lub online, podczas których można ćwiczyć skuteczne radzenie sobie z tymi trudnościami. Warto pamiętać, że asertywność i stawianie granic są umiejętnościami – a to oznacza, że można je rozwijać i ćwiczyć.
Zadowalanie innych osób
Możemy mieć przekonanie, że naszym obowiązkiem jest dbanie o to, aby innym było miło i komfortowo. W takiej sytuacji łatwo wpaść w pułapkę, w której trudno nam odmówić lub wyrazić własne zdanie.
Jeśli czujesz, że Twoje potrzeby schodzą na dalszy plan tylko po to, aby ktoś był zadowolony i aby spełnić czyjeś oczekiwania, może to być sygnał, że warto przyjrzeć się tym przekonaniom, np. podczas terapii, i zastanowić się, czy wymagają one zmiany.
Spełnianie czyichś oczekiwań
Jeśli inni mają wobec nas konkretne oczekiwania albo mamy przekonanie, że mogą je mieć, może być nam trudno zareagować w sposób, który tych oczekiwań nie spełni.
Pamiętaj, że Twoją rolą nie jest spełnianie oczekiwań innych ludzi. Oczywiście możesz to robić, jeśli tego chcesz, ale nie jest to Twój obowiązek. Nie powinieneś robić tego kosztem własnych granic i potrzeb.
Odmawianie może wydawać się niezręczne
Może być tak, że po prostu nie jesteś nauczony odmawiania. Być może w Twoim środowisku lub domu rodzinnym prawie nikt nie mówił „nie”, a odmawianie nie było czymś naturalnym.
Tego również można się nauczyć – w sposób, który nie krzywdzi drugiej osoby, a jednocześnie uwzględnia zarówno Twoje potrzeby, jak i potrzeby drugiego człowieka. Można odmawiać empatycznie, a jednocześnie jasno i konkretnie.
Umiejętność odmawiania, mówienia „nie” i stawiania granic to częste elementy treningów asertywności prowadzonych zarówno stacjonarnie, jak i online.
Obawa przed czyjąś reakcją
Możemy również obawiać się tego, jak zareagują inni, kiedy postawimy granicę. Jeśli zdarza Ci się myśleć w taki sposób, warto zastanowić się, na ile Twoje przewidywania dotyczące reakcji innych są katastrofizowaniem – czyli wyolbrzymianiem zagrożenia i przewidywaniem najgorszego scenariusza – a na ile rzeczywiście istnieją podstawy, by spodziewać się takiej reakcji.
Często czegoś się obawiamy, a związane z tym myśli wywołują dużo napięcia. W rzeczywistości jednak nic takiego się nie dzieje. Warto pamiętać, że myśli nie są faktami. Możemy obawiać się skrajnego, mało prawdopodobnego scenariusza, który ostatecznie wcale się nie wydarzy.
Chwilowa ulga = długotrwały dyskomfort
Może zdarzyć się tak, że zgodzisz się na coś, na co nie masz ochoty albo co przekracza Twoje granice, tylko po to, aby uniknąć konfrontacji i nieprzyjemnej emocji związanej z odmową.
Unikanie na chwilę daje ulgę, ponieważ podążasz starym, utartym mechanizmem – tak, jakbyś wybierał znaną ścieżkę. Z drugiej strony długofalowo możesz ponosić większe koszty. Możesz cierpieć, czuć niezadowolenie, frustrację albo mieć poczucie, że własne potrzeby po raz kolejny zostały pominięte.
Podczas terapii czy warsztatów asertywności uczymy się konfrontować z tym, co nieprzyjemne i krótkotrwałe – np. z odmową – aby w dłuższej perspektywie osiągać większe korzyści. Stawianie granic pozwala postępować w zgodzie ze sobą, własnymi potrzebami i wartościami.
To nie musi być jedyny powód
Powodów, dla których trudno jest nam odmówić i stawiać granice, może być wiele. Podane przykłady stanowią jedynie przegląd wybranych trudności – ta lista zdecydowanie nie jest wyczerpująca.
Jeśli rozważasz indywidualną pracę nad swoją asertywnością i stawianiem granic, zachęcamy Cię również do skorzystania z naszej bezpłatnej, krótkiej konsultacji psychologicznej z wykwalifikowanym psychologiem – terapeutą. Podczas spotkania, na podstawie zgłaszanych trudności oraz celów, jakie masz wobec spotkań, specjalista zarekomenduje odpowiednią osobę z naszego zespołu, która pracuje w wybranych przez Ciebie obszarach.
Może to być krótkoterminowe wsparcie psychologiczne, albo regularna psychoterapia – zarówno stacjonarnie, jak i online. Konsultacja do niczego Cię nie zobowiązuje. Możesz zdecydować, że nie chcesz kontynuować spotkań – i to jest w porządku.
Jeśli natomiast interesuje Cię praca w grupie i trening asertywności, podczas którego między innymi uczymy się, jak stawiać granice, jak odmawiać i jak żyć w zgodzie ze sobą, zachęcamy do kontaktu z nami. Przedstawimy Ci aktualnie najbliższe terminy realizowanych szkoleń stacjonarnie i online.
