Co to jest tokofobia?
Tokofobia to inaczej lęk przed porodem. Może występować zarówno u osób planujących dziecko, jak i u kobiet będących już w ciąży. Nasilony lęk przed porodem może znacząco wpływać na jakość życia, utrudniać codzienne funkcjonowanie oraz prowadzić do dużego cierpienia psychicznego.
W tym artykule przedstawimy, czym charakteryzuje się tokofobia, czyli lęk przed porodem.
Tokofobia – rodzaje lęku przed ciążą i porodem
Można wyróżnić trzy rodzaje tokofobii1:
- Tokofobia pierwotna – rozwija się już w okresie adolescencji i jest związana z wyobrażeniami dotyczącymi ciąży oraz porodu, które wywołują silny lęk.
- Tokofobia wtórna – dotyczy kobiet, które mają już doświadczenie porodu. Najczęściej występuje wtedy, gdy wcześniejszy poród miał szczególnie traumatyczny przebieg i wiązał się z bardzo silnym stresem.
- Tokofobia współwystępująca z depresją – lęk przed porodem może pojawiać się również w przebiegu depresji w okresie ciąży.
Objawy lęku przed porodem – po czym poznać tokofobię?
W przebiegu tokofobii mogą występować różnorodne objawy lękowe. Mogą one dotyczyć zarówno doznań cielesnych, myśli, jak i zachowań czy sposobów radzenia sobie z lękiem. Ucisk w klatce piersiowej, napięcie mięśni, zamartwianie się czy natrętne myśli związane z ciążą i porodem to tylko niektóre z objawów tokofobii2. Mogą pojawić się również zachowania unikowe, polegające na rezygnowaniu z określonych aktywności ze względu na silny lęk przed ciążą lub porodem.
Silny lęk przed porodem – jak sobie radzić?
W pracy nad tokofobią pomocne mogą okazać się narzędzia, którymi dysponuje psychoterapia poznawczo-behawioralna.
Jednym z jej kluczowych elementów jest psychoedukacja, czyli zdobywanie wiedzy na temat tego, w jaki sposób nasze myśli, emocje, zachowania i doznania cielesne wpływają na siebie nawzajem. Podczas terapii uczymy się rozpoznawać mechanizmy lęku oraz wdrażać strategie, które pomagają lepiej sobie z nim radzić. Psychoterapia poznawczo-behawioralna skupia się również na modyfikacji nieadaptacyjnych myśli oraz budowaniu bardziej wspierających i realistycznych przekonań. Jest to podejście krótkoterminowe, skoncentrowane na konkretnych celach, którego celem jest poprawa jakości życia oraz codziennego funkcjonowania.
- Hofberg K, Brockington I. Tokophobia: an unreasoning dread of childbirth. A series of 26 cases. Br J Psychiatry. 2000 Jan;176:83-5. doi: 10.1192/bjp.176.1.83. PMID: 10789333.
↩︎ - Joachim Kowalski, Martyna Niżniowska, Patryk Skowroń „Poznawczo-behawioralna psychoterapia tokofobii” w Psychoterapia I (212) 2025, s.29-44 ↩︎
