Co to jest depresja poporodowa?
Depresja poporodowa jest rozumiana jako epizod dużej depresji, który występuje w konkretnej sytuacji, jaką jest poród. Zgodnie z kryterium ICD-11 objawy depresji poporodowej powinny pojawić się w przeciągu pierwszych sześciu tygodni po urodzeniu dziecka, natomiast zgodnie z DSM-5 depresję z początkiem około porodowym rozumie się jako taką, która występuje w ciągu czterech tygodni po narodzinach.
Chociaż częściej słyszy się o depresji poporodowej u kobiet, depresja poporodowa może również występować u mężczyzn, czyli świeżo upieczonych ojców.
Przyczyny depresji poporodowej
Przyczyn depresji poporodowej można upatrywać w wielu różnych czynnikach, zarówno tych związanych z ciążą i porodem, np. nieplanowaną ciążą, doświadczeniem lęku, różnych powikłań czy też smutku poporodowego- tzw. baby blues. Istotne są także doświadczenia związane z temperamentem dziecka czy odczuwanym stresem.
Bardzo ważne są również kwestie dotyczące aktualnego wsparcia, zarówno ze strony najbliższych, jak i społeczeństwa, ale także satysfakcji małżeńskiej czy doświadczanych trudności w związku.
Depresja poporodowa – objawy
W zależności od płci objawy mogą przybierać różne formy. Niepokój, spadek nastroju, problemy ze snem i apetytem, spadek odczuwania przyjemności czy też poczucie winy i bezwartościowości to niektóre z objawów, które występują u kobiet w przebiegu depresji poporodowej. Mogą się pojawiać także przekonania o niekompetencji, jeśli chodzi o opiekę nad dzieckiem.
Depresja poporodowa u ojców
U ojców depresja poporodowa może przyjmować nieco inną postać. Po pierwsze, objawy mogą być mniej widoczne. Może pojawiać się impulsywność i zachowania ryzykowne, większa drażliwość i frustracja, izolacja społeczna, ale także problemy ze snem, apetytem czy odczuwaniem przyjemności.
Leczenie depresji poporodowej
Nawarstwiające się trudności zarówno ze strony matki, jak i ojca mogą powodować poczucie przytłoczenia, a to prowadzi do konfliktów i problemów w związku – dlatego warto leczyć depresję poporodową.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna to skuteczne narzędzie do leczenia depresji poporodowej zarówno u matek, jak i u ojców. Psychoterapia poznawczo-behawioralna w depresji pozwala przyjrzeć się dysfunkcjonalnym wzorcom myślenia, emocjom czy strategiom radzenia sobie z trudnościami, zrozumieć charakter trudności oraz popracować nad zmianą.
Depresja poporodowa – co warto wiedzieć?
Depresja poporodowa to zjawisko, które dotyczy zarówno matek, jak i ojców. Objawy u młodych mam są zazwyczaj bardziej widoczne na płaszczyźnie emocjonalnej, natomiast u ojców bardziej w sferze behawioralnej.
Bez względu na charakter objawów depresja poporodowa może prowadzić do wielu różnych problemów zarówno w funkcjonowaniu psychicznym matki i ojca, jak i w całym systemie rodzinnym.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna jest bardzo skuteczną metodą radzenia sobie z objawami depresyjnymi. Pozwala nie tylko zidentyfikować źródło trudności, zrozumieć mechanizm, który podtrzymuje problem, ale też wprowadzać skuteczne narzędzia i techniki do radzenia sobie.
Bibliografia:
- Cichopek A., Sitko A. (2025) Depresja poporodowa u matek i ojców – różnice i podobieństwa. Przegląd dotychczasowych badań
- Hutchens, B.F., Kearney, J. (2020). Risk Factors for Postpartum Depression: an Umbrella Review. Journal of Midwifery and Women’s Health, 65(1)
- Leśniewska, M., Budzyńska, J., Kozioł, I., Milanowska, J. (2021). Postpartum Depression in Men– a Common but Rarely Understood Problem. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 27(3),
- Sokół-Szawłowska, M.J. (2020). Depresja okołoporodowa u ojców — niezauważalny obszar w psychiatrii. Psychiatria, 17(1), 36–40
