Porównywanie się do innych to częsty temat, który pojawia się u psychologów. Może powodować wiele trudnych, nieprzyjemnych emocji, takich jak wstyd, poczucie winy, smutek czy lęk. Możemy myśleć, że jesteśmy gorsi, nie pasujemy do innych albo coś jest z nami nie tak. Częste porównywanie się może również wpływać na poczucie własnej wartości i samoocenę.
W tym artykule postaramy się przyjrzeć temu, co zazwyczaj nakręca nasze porównywanie się z innymi i dlaczego często porównujemy się „w górę”, czyli do osób, które postrzegamy jako lepsze od nas w pewnych obszarach. Zastanowimy się też nad tym, czy można w ogóle przestać się porównywać i kiedy porównywanie staje się zbyt uciążliwe.
Porównywanie się do innych a media społecznościowe
Pewnie każdy zgodzi się, że w dzisiejszych czasach media społecznościowe odgrywają w naszym życiu ogromną rolę. Na ich podstawie mogą kształtować się nasze przekonania i obawy. Zdarza się, że korzystamy z nich jako z inspiracji, ale niestety mogą być również źródłem wielu nieprzyjemnych emocji, takich jak chociażby wstyd, lęk czy poczucie, że coś jest nie tak.
Media społecznościowe często pokazują wyidealizowany obraz życia, macierzyństwa, ciała czy sposobu spędzania wolnego czasu. To, co widzimy, może nam się niekiedy wydawać kolorowe, bardzo fajne i o wiele ciekawsze niż nasze życie.
Problem polega na tym, że widzimy zaledwie ułamek tego, co faktycznie dzieje się w życiu drugiego człowieka. Mimo to wyrabiamy sobie na tej podstawie pewne przekonania i często wpadamy w błędne schematy czy krzywdzące założenia.
Dlaczego zazwyczaj porównujemy się „w górę”?
Często dokonujemy porównań, wypadając przy tym negatywnie. Z czasem czujemy się gorsi od innych, mamy poczucie, że inni są lepsi w określonych obszarach albo lepiej sobie radzą. Takie ciągłe porównywanie się do innych może wpływać na naszą samoocenę i sposób, w jaki zaczynamy postrzegać samych siebie.
Bardzo ważne jest, aby pamiętać, że możemy kierować się filtrem mentalnym. Filtr mentalny to jedno ze zniekształceń poznawczych, które polega na tym, że często wyłapujemy te rzeczy i dowody, które wzmacniają nasze negatywne przekonania o sobie.
Przykładowo: Jeśli mam przekonanie, że jestem niekompetentnym specjalistą w swojej dziedzinie, będę zwracać uwagę szybciej i bardziej automatycznie na osoby, które radzą sobie ode mnie lepiej, ukończyły więcej kursów, mają większe doświadczenie bądź prowadzą intensywne działania w mediach społecznościowych.
Przeczytaj także: Perfekcjonizm – Jak terapia może pomóc?
Warto być tego świadomym, gdyż często nie jesteśmy w naszych obserwacjach i ocenach względem siebie obiektywni. Zdarza się, że jesteśmy dla siebie zbyt surowi i uruchamia się nasz wewnętrzny krytyk.
Jeżeli dodatkowo pojawia się perfekcjonizm i potrzeba bycia idealnym w wielu obszarach, również możemy mieć poczucie, że sobie nie radzimy, a inni radzą sobie lepiej od nas.
Kolejnym takim zniekształceniem może być chociażby czarno-białe myślenie. Może ono polegać na tym, że poruszamy się pomiędzy skrajnościami – mamy poczucie, że jesteśmy albo beznadziejni, albo idealni.
Takie dwa bieguny sprawiają, że często nie widzimy tego, co znajduje się pośrodku. Pomijamy odcienie szarości i to, że możemy być w czymś wystarczająco dobrzy. Zamiast tego zakładamy, że jeśli np. popełnimy jeden błąd, to znaczy, że już kompletnie nic nam nie wychodzi.
Takie myślenie może sprawiać, że faktycznie czujemy się gorsi, pojawia się poczucie winy lub wstydu, a nasze samopoczucie się obniża. Może również wpływać na niską samoocenę i poczucie własnej wartości.
Czy jesteśmy w stanie w ogóle przestać porównywać się do innych ludzi?
Na pewno byłoby nam bardzo trudno w ogóle nie porównywać się do innych. W końcu żyjemy w społeczeństwie i otaczamy się ludźmi. Warto natomiast przyjrzeć się temu, jak często się porównujemy, jak bardzo jest to nasilone i jak wpływa na obraz samych siebie oraz naszą samoocenę.
Jeżeli porównywanie się do innych staje się uciążliwe, wpływa na samopoczucie lub powoduje wiele trudnych emocji, przydatna może okazać się konsultacja z psychologiem, który pomoże przyjrzeć się tym trudnościom i ocenić, czy problem wymaga dalszej pracy.
Pierwsza wizyta u psychologa? – Pobierz nasz eBOOK za darmo i zobacz czego możesz się spodziewać
