Nasze codzienne funkcjonowanie coraz częściej zaburza nadmierne korzystanie z urządzeń
cyfrowych. Telefon, komputer, tablet – narzędzia pracy i rozrywki – stały się także źródłem
chronicznego zmęczenia, zaburzeń snu i problemów z koncentracją.
Dlaczego tak się dzieje?
Świat online jest zaprojektowany tak, by przyciągać uwagę. Powiadomienia, nieskończony
scroll i szybka gratyfikacja aktywują układ nagrody w mózgu, a tym samym utrwalają nawyki.
Oznacza to, że codziennie wzmacniamy zachowania, które utrudniają odpoczynek,
pogłębiają stres, utrudniają regenerację i ograniczają zdolność do bycia tu i teraz.
Jak wprowadzić balans?
- Świadome przerwy od ekranu – wyznacz w ciągu dnia godziny, w których telefon
zostaje w innym pomieszczeniu – aby zmniejszyć pokusę sięgania po niego
automatycznie, np. 30 minut po przebudzeniu i godzinę przed snem. - Mindfulness i uważność – nawet 5 minut świadomego oddechu lub 2 minuty
skanowania ciała może „zresetować” układ nerwowy, obniżyć napięcie i przenieść
uwagę do chwili obecnej. - Higiena snu -odłóż urządzenia minimum godzinę przed snem. Światło niebieskie z
urządzeń elektronicznych utrudnia wydzielanie melatoniny, co w konsekwencji
utrudnia zasypianie. - Aktywność fizyczna – Regularny ruch nie tylko wzmacnia ciało, ale pomaga też
regulować emocje. Spacer, joga czy trening siłowy pomagają redukować napięcie,
poprawiają nastrój i jakość snu. - Ustal „offline rituals” – np. poranna kawa bez telefonu, kolacja przy stole bez
ekranów lub weekendowa wycieczka bez publikowania relacji w social mediach.
Dlaczego warto poprosić o pomoc?
Czasem samodzielne zmiany są trudne, szczególnie gdy cyfrowe nawyki stały się głęboko
zakorzenione lub są stosowane jako strategia regulowania emocji – uciekamy w ekran
telefonu aby odwrócić uwagę od smutku, nudy czy napięcia. Wizyta u psychologa może
pomóc:
– zrozumieć mechanizmy stojące za kompulsywnym korzystaniem z technologii,
– zidentyfikować myśli i przekonania utrwalające te zachowania, np. “muszę być
zawsze dostępna” lub “coś mnie ominie”,
– wypracować indywidualne strategie radzenia sobie,
– wzmocnić poczucie kontroli nad własnym czasem i energią.
Jeśli czujesz, że technologia przejmuje stery nad Twoim życiem, rozmowa z psychologiem
może być pierwszym krokiem do odzyskania równowagi.
Źródła:
Huang, S., Lai, X., Wolfers, L., Li, Y., Dai, X., Zhao, X., … & Wang, Y. (2024). Online stress and offline
stress: Uniqueness, differences, and cumulative effect on multiple well-being outcomes.
Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 18(2).
Vanden Abeele, M. M. (2021). Digital wellbeing as a dynamic construct. Communication Theory,
31(4), 932-955.
