Diagnoza osobowości - czym jest i po co się ją wykonuje?

CZAS TRWANIA I POCZĄTEK

Zakłócenie funkcjonowania spowodowane przez sztywne wzorce myśli, uczuć i zachowań występuje od wczesnych etapów życia (przynajmniej od okresu wczesnej dorosłości). Bardzo przydatna może okazać się perspektywa osób bliskich, którzy pomogą ocenić w jakim stopniu problem obecny był w tamtym czasie. Wczesne występowanie trudności jest kluczowe w diagnozie zaburzeń osobowości.

POZIOM ZAKŁÓCENIA

Niepomocny i sztywny wzorzec reagowania przejawia się w różnych obszarach życia pacjenta (np. życie społeczne czy zawodowe), prowadzący do szeregu różnych trudności może wskazywać na możliwe zaburzenia osobowości.

CIERPIENIE I DYSKOMFORT

Ważne jest to, aby uwzględnić w jakim stopniu dana trudność wpływa na aktualne problemy oraz w jaki sposób kształtowała przeszłe trudności. Poziom odczuwanego cierpienia oraz dyskomfortu również jest bardzo ważnym czynnikiem uwzględnianym podczas diagnozy osobowości.

KULTURA

Podczas diagnozy zaburzeń osobowości, niezwykle istotne jest wzięcie pod uwagę również tego, czy dany wzorzec zachowania odbiega od oczekiwań i norm społecznych. Należy uwzględnić kontekst społeczno-kulturowy wychowania oraz obecnego życia.

INNE ZABURZENIA

Każdorazowo należy upewnić się czy aktualnie doświadczane objawy nie spełniają kryteriów innych zaburzeń lub czy nie są obecne zaburzenia współwystępujące – np. zaburzenia nastroju, lękowe czy psychotyczne. W tym celu specjalista przeprowadza diagnozę różnicową, która pozwoli na wykluczenie innych możliwych trudności. To absolutny standard w diagnozie psychologicznej zaburzeń osobowości.

Diagnoza zaburzeń osobowości – z jakich testów korzystamy?

Diagnoza psychologiczna przede wszystkim opiera się na dokładnym wywiadzie zebranym przez psychologa. Specjalista może pytać o różne obszary Twojego życia, okres dzieciństwa, dorastania i dorosłości. Kluczowe jest uwzględnienie m.in. historii życia, przebiegu rozwoju oraz relacji zarówno z przeszłości, jak i obecnych. Podczas wywiadu psycholog często pyta także o historię chorób, dotychczasowe leczenie, przyjmowane leki oraz używki. W diagnozie zaburzeń osobowości fundamentalne znaczenie ma więc zebranie pełnego wywiadu psychologicznego.

W naszej placówce prowadzimy diagnozę psychologiczną opartą na rzetelnym wywiadzie diagnostycznym prowadzonym przez dyplomowanego psychologa oraz za pomocą samoopisowego kwestionariusza MMPI-2, który pozwala na ocenę funkcjonowania w wielu sferach życia.

Co diagnozuje MMPI-2?

To samoopisowy kwestionariusz, który służy do diagnozy psychologicznej osobowości. Zawiera ponad 500 pytań, do których ustosunkowuje się pacjent. MMPI-2 to wielowymiarowy test badający funkcjonowanie w wielu różnych obszarach życia pacjenta.

Badanie przeprowadzone jest przez dyplomowanego psychologa. Obejmuje trzy spotkania ze specjalistą:

1. Spotkanie wstępne. Służy zebraniu podstawowych informacji przez specjalistę psychologa oraz przekazaniu informacji na temat przebiegu badania.
2. Wykonanie testu w formie elektronicznej. Przy wypełnianiu jest obecny specjalista, który czuwa nad przebiegiem spotkania oraz pozostaje do dyspozycji w razie pytań czy wątpliwości
3. Omówienie i podsumowanie wyników badania oraz przekazanie pacjentowi opinii psychologicznej przygotowanej na podstawie przeprowadzonego badania. Psycholog udzieli także zaleceń dotyczących dalszych możliwości pomocy psychologicznej i odpowie na pojawiające się pytania czy wątpliwości.

Diagnoza osobowości MMPI-2 – jak przebiega?

• Konsultacja psychologiczna poprzedzająca badanie

Czas trwania: 50 minut

• Spotkanie z psychologiem i wykonanie testu MMPI-2 w wersji elektronicznej na komputerze. Opinia wydawana jest w formie elektronicznej. Przesłany dokument jest zaszyfrowany specjalnym hasłem.

Czas trwania: do 120 minut

• Konsultacja psychologiczna z psychologiem – omówienie wyników i przekazanie opinii psychologicznej. Wydanie opinii psychologicznej do 14 dni od daty przeprowadzenia badania psychologicznego.

Czas trwania: 50 minut

Co dalej po diagnozie zaburzeń osobowości?

W zależności od wstępnych oczekiwań wobec spotkań oraz wyników badania diagnostycznego specjalista może zaproponować dalsze wsparcie w postaci konsultacji psychologicznych lub regularnej terapii. To jaka forma pomocy psychologicznej będzie najbardziej optymalna zależy także od indywidualnych potrzeb i preferencji pacjenta.

Bibliografia:

• J.Morrison. DSM-5 bez tajemnic. Praktyczny przewodnik dla klinicystów
• A.T. Beck, D.D. Davis, A. Freeman Terapia poznawcza zaburzeń osobowości