ADHD może dawać bardzo dużo objawów i stwarzać trudności z codziennym funkcjonowaniem. Osoby z ADHD mogą przejawiać problemy z organizacją zadań, zapominaniem o ważnych wydarzeniach, odkładaniem zadań na później czy trudnościami z koncentracją. Wśród objawów ADHD wyróżnia się przede wszystkim trudności z koncentracją uwagi oraz nadmierną ruchliwość. U różnych osób może występować różna proporcja tych trudności.
Nadmierna ruchliwość w ADHD
Nadmierna ruchliwość w ADHD jest związana z niepokojem bądź trudnością z odpoczynkiem. Może wiązać się z takimi problemami jak np. utrzymywanie porządku w miejscu pracy czy trudności w relacjach. Osoby z ADHD będą najczęściej odkładać zadania, które są dla nich nudne lub nieciekawe.
Koncentracja uwagi w ADHD
Problem z koncentracją uwagi w ADHD może powodować, że osobom zmagającym się z ADHD trudno jest utrzymać uwagę na określonym zadaniu. Może pojawić się przeskakiwanie między zadaniami lub trudność z ich dokończeniem. Mogą także łatwo rozpraszać się pod wpływem bodźców zewnętrznych lub wewnętrznych.
Diagnoza ADHD – co jest ważne?
Po pierwsze, te trudności i objawy, które występują w ADHD, są naturalne dla wszystkich ludzi. Diagnoza ADHD wymaga więc nie tyle ustalenia, że te objawy występują, ale tego, w jakim stopniu one występują.
Ponadto ADHD trzeba różnicować z innymi zaburzeniami, takimi jak depresja, choroba dwubiegunowa, borderline czy zaburzenia o podłożu organicznym. Objawy związane ze słabą koncentracją uwagi czy też nadpobudliwością występują w wielu innych zaburzeniach psychiatrycznych.
Przy diagnozie ADHD niezwykle istotne jest również to, w jakim stopniu objawy zakłócają funkcjonowanie, a więc czy powodują cierpienie, jeśli tak – to w jakich obszarach oraz jak często się pojawiają.
Podczas diagnozy ADHD bierze się również pod uwagę występowanie objawów w dzieciństwie. Czasem pomocne jest zebranie informacji od osób, które były obecne w dzieciństwie pacjenta. To pozwala na uzyskanie szerszej ilości informacji oraz postawienie trafniejszej diagnozy. Pacjent może nie pamiętać, jak przebiegało jego dzieciństwo.
Jedną z bardzo ważnych kwestii jest więc nie tylko zastosowanie rzetelnych kwestionariuszy i wywiadów ustrukturyzowanych, ale także przeprowadzenie wywiadu na temat tego, jak przebiegało dzieciństwo pacjenta, kiedy pojawiły się objawy i jak bardzo utrudniały funkcjonowanie na poszczególnych etapach życia.
Terapia ADHD – w jaki sposób przebiega leczenie ADHD?
Przede wszystkim celem leczenia i terapii ADHD jest poprawienie jakości funkcjonowania i życia. Często leczenie jest skupione wokół rozwijania takich sposobów radzenia sobie, aby pacjentowi żyło się lepiej. W jaki sposób przebiega więc terapia ADHD?
Po pierwsze, spodziewaj się psychoedukacji na temat ADHD – zarówno tego, skąd biorą się objawy, jak i tego, w jaki sposób są podtrzymywane. Osoby z ADHD mogą słyszeć różne etykiety na swój temat, np. że są leniwe czy nieposłuszne. Takie etykietowanie może prowadzić do różnych nieprzyjemnych emocji. To również często porusza się na terapii.
Po drugie, możesz się spodziewać tego, że terapeuta będzie proponował Ci różne techniki i ćwiczenia. Takimi podstawowymi ćwiczeniami może być ustalanie harmonogramu dnia, nauka zarządzania czasem, obowiązkami i zadaniami, a także tworzenie struktury, z którą łatwiej będzie Ci funkcjonować na co dzień.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna ADHD – czego się spodziewać?
Na psychoterapii ADHD w nurcie poznawczo-behawioralnym możesz również spodziewać się metod poznawczych, które obejmują identyfikowanie i zmianę myśli i przekonań. Przykładem może być skupienie się na swoich mocnych stronach i rozwijanie ich, a także zmiana przekonań na temat ADHD i siebie.
Pamiętaj, że jeśli zmagasz się z ADHD, nie jesteś sam. Skutecznie poprowadzona terapia poznawczo-behawioralna oraz dobrze dobrane leczenie farmakologiczne mogą znacząco poprawić jakość Twojego życia. Dzięki stosowanym metodom poznawczo-behawioralnym nauczysz się lepiej panować nad swoimi objawami ADHD.
